Dummkopf Bono – Paracıklar Gidiyor, Yaş İlerliyor

İki şeye küfrettirmezler sizi İrlanda’da. Biri Papa diğeri de Bono. Rock müzik tarihinde stillerini sevsek de sevmesek de etkilerini yadsıyamayacağımız U2 grubunun solisti Bono…

İrlandalılar’ın bu iki kutsal değerinden başında komik kukuleta taşıyanı su katılmamış bir idiot olduğundan onu konu dışı bırakıyorum. (Büyük bir ihtimalle bu satır sonrası İrlanda’da yargılanmam gerekebilirdi). Ama Bono arada bir akıllı bir çift kelime eden bir insandı. Çoğumuz onu sesini duyuramayan, ezilen insanların yanında görmeye alıştık. Her ne kadar ben bu duyarlı sanatçı manevralarının birçoğunun PR numarası olduğunu düşünsem de en azından görünürde de olsa adaletin ve vicdanın yanında yer alan insanları taşlamak çoğu zaman gereksiz.

1983 de albüm çıktığında ben olayları anlamayacak kadar küçüktüm. Ancak 72 de İngilizlerin Derry’de halkın üzerine ateş açıp katliam yapmalarını konu alan Sunday Bloody Sunday‘i belki çıktıktan 10 sene sonra üniversitede dinlerken kafamıza kazıyacaktı Bono.

U2 – Sunday, bloody Sunday (1983)
Yükleyen tonybryant. – Yüksek çözünürlüklü video keyfini yaşayın!

80 lerin başında İngiltere gibi bir ülkede bile bunları dile getirmek yürek istiyordu. Bobby Sands daha birkaç sene önce açlık grevinde ölmüş, Demir Leydi Margareth Thatcher ise hem ülkesinde hem de Avrupa’da kendini arkadan esen rüzgarlara vermiş, yelkeni istediği yöne çeviriyordu.

Zaman değişiyor, insanlar değişiyor, bazı şeylerin bitmesi bazı şeylerin de başlaması gereken anlar var demek ki. Son yıllarda artık iyi müzik çıkaramamanın verdiği iç rahatsızlık ve çaptan düşen rock yıldızı kimliği yavaşça öne çıkmaya başladı Bono’da. Senil demens diyorlar (Türkçesini bilmiyorum), genelde ihtiyarlarda görünen bir hastalık. Yaşlılığa bağlı bunama diyeceğim. Saçma sapan konuşuyorsun, ne dediğini bilmez bir halde zırvalıyorsun, kişilik değişimi ve entelektüel fonksiyonların zayıflaması vs. Ama onun için erken henüz.. Tabii belki de Rock yıldızlığının top olduğu zamanlarda ne gibi sentetik uyuşturucular kullandığına da bağlı bu. Bkz. Ozzy Osbourne…

Bono New York Times’ta misafir köşe yazarı olarak ağzından inci taneleri döküyor. Çin’in interneti sansürlemek konusundaki çabasından batının ders çıkarıp kendine uyarlaması konusunda otoriteleri göreve çağırıyor.

Hem İsveç Korsan partisine olan angajmanım hem de bu blogun yazarı olarak araştırmaya çalıştığım konularda sürekli karşıma çıkan sağcı, dindar, lobist, Amerikan organizasyonlarının ağzı ile konuşmaktan geri kalmıyor bu ”devrimci ve özgürlükçü” ihtiyar İrlandalı.

”Biz bir postahane gibiyiz. Bizim üzerimizden yapılan haberleşmelerin içeriğine burnumuzu sokup, insanların özel hayatına karışmaya hakkımız yok” diyen internet hizmet sağlayıcılarına şöyle sallıyor Bono :

Biz PTT gibi çalışıyoruz diyorlar. Kim biliyor o saman renkli zarfın içinde ne olduğunu? Biz biliyoruz… Amerika’nın çocuk pornografisini durdurmaktaki o takdire şayan çabası ve yöntemleri, Çin’in internet aktivistlerini durdurmadaki başarısı bize izleyeceğimiz yolu gösteriyor. O zarfın içinde ne olduğunu görmek mümkün…

Tüm makale Bono’nun gelecek 10 yılda görmeyi umut ettiği aktivite ve değişimlerin sıralamasını içeriyor. Müzik endüstrisinin korsan paylaşımla mücadelede hüsrana uğradığını, ancak film endüstrisinin güçlü lobisi sayesinde gerekli yaptırımları hükümetlere uygulatarak internet üzerinde bir kontol mekanizmasının kurulmasını ve bunun da kreatif endüstriyi destekleyeceği görüşünde.

Bir yandan bizlere, o eski Bono olduğunu yutturmaya çalışması da gözden kaçmıyor. Kendini düşünmüyor St. Bono. Genç sanatçıların hayatlarını kazanabilmelerini kendine dert edinmiş.

the young, fledgling songwriters who can’t live off ticket and T-shirt sales like the least sympathetic among us

Oh… Ne kadar asil bir davranış. St. Bono genç müzisyenlerin hamisi. Lafı da onlara bırakmıyor. Onların iyiliği için, onlara rağmen genç grupların en önemli reklam, tanıtım kanallarını kapatmakta ısrarlı.

İrlanda halkı için kutsal dedik ama, orada da kalplere bir çizik atmışa benziyor ihtiyar. Bu kriz ortamında ekonomi İrlanda’da da iyi gitmiyor. Petrol ve kömür fiyatlarındaki ani ve yüksek artış yüzünden pekçok insan evini doğru düzgün ısıtamıyor, banka çalışanları Avrupa’da en alt tabaka işi kabul edilen Mc Donalds‘a iş başvurularında bulunuyor.

O yüzden hükümet telif hakkı gelirleri dahil pekçok başka gelirlere koyulan vergi muafiyetini kaldırıp, tavanı 250,000 avro olarak belirleyince bizimki çareyi şirketini Hollanda’ya taşımakta buldu. Zira U2 nun royalities üzerinden geliri yılda 2,5 milyon avroyu buluyor.

İyice bir düşünün, son yıllarda dinlemeye değer ne çıkardı U2? Tabii zevk meselesi diyecek çoğu insan, ama bence gerçek şu ki Joshua Tree’den sonra yalnızca fabrikasyon albüm çıkarıp, kıçının üzerine oturarak para kazanmayı hayal eden ihtiyar bir rock yıldızından başka birşey değil Bono. Bir sürü dosya paylaşımı yapan insan biliyorum, kimse U2 albümleri indirmiyor. Dosya paylaşımına karşı çıkan sanatçıların çoğu ya albümleri torrentlerde paylaşılmayan yıldızı sönmüş artistler ya da artık o kadar büyümüşler ki bizim bildiğimiz sanatçı/grup tanımlamalarının ötesinde artık birer medya şirketi olmuşlar. Yapılanmaları böyle. Metallica, Madonna, Prince gibi.

Hepsiyle beraber Bono’nun da cehennemin dibine kadar yolu var, boktan müziği ile…

Dipnot:

Sizlere belki sizlerin de farkettiğiniz bir detayın sırrını vereyim. Ne zaman internet kontrolü ve sanat eserlerinin izinsiz kullanımı konusu geçse, çocuk pornografisinin de araya sıkıştırıldığını farkettiniz mi? Bu tesadüf değil. Danimarka Anti-Pirat bürosunun avukatlarından Johan Schlüter‘in kendi ağzından :

Birgün gelecek tüm interneti kapsayan devasa bir filtreyi kullanmaya başlayacağız. Bunun çalışmalarını Ifpi ve MPA ile beraber yapıyoruz şu anda. Bunun yanında sürekli internette çocuk pornografisini takip ediyoruz. Bunu politikacılara filtrelemenin işe yaradığını göstermek için yapıyoruz. Çocuk pornografisi onların anlayabildiği, kavrayabildiği, seçmenleri önünde puan kazanabilecekleri bir sorun.